İçeriği sosyal hesaplarında paylaş

Genel / Hobi

Lamba ile Bitki Yetiştirme : Zifiri Karanlık Odada Bitki Yetiştirmek

Lamba ile Bitki Yetiştirme : Zifiri Karanlık Odada Bitki Yetiştirmek

Doğrudan veya dolaylı olarak hiç güneş ışığı almayan hatta zifiri karanlık bir oda içerisinde ” Led lamba ile bitki yetiştirme , CFL Lamba ile bitki yetiştirme , Metal Halide lamba ile bitki yetiştirme veya HPS lamba ile bitki yetiştirme ” mümkündür.   Hiç güneş görmeden dahi lamba ile bitki yetiştirme mümkün diyebiliyorum çünkü zifiri karanlık bir kabin içerisinde bitkiler yetiştiriyorum. Öncelikle bunun nasıl mümkün olabildiğinden kısaca söz edip hemen ardından ne tür lambalar kullanılmalı, hangi tür lambanın yetiştirilen bitkinin hangi evrelerinde kullanılmalı, lambalar için watt seçimi nasıl yapılmalı, lambaların renk sıcaklığı nasıl tercih edilmeli, bitki üzerinde lamba ile aydınlatma ne süreyle uygulanmalı, lamba ile bitki arasındaki mesafe ne olmalı, tüm bunları ayrıntılı olarak ele alacağım.

Lamba ile Bitki Nasıl Yetişebiliyor?

Bitkilerde iki tür solunum vardır. Bunlardan biri bizim gibi Oksijen diğeri ise karbondioksit solunumudur. Bitkiler, solunumu yaprakları ile yaparlar. Yine bizler gibi kökleri aracılığı ile suyu emerek de oksijen ihtiyaçlarının bir kısmını karşılayabilirler. Bitkiler bu her iki (Oksijen ve Karbondioksit) solunumunu yapmak zorundadır. Oksjen solunumu için bitkiler ışığa, Karbondioksit solunumu için ise karanlığa (ışık yoksunluğuna) ihtiyaç duyar. Güneş ışığı, farklı dalga boylarında geniş bir renk ve sıcaklık spektrumuna sahiptir.

Güneş ışığı içerisinde bitkilerin ihtiyacını karşılayabilen tüm renk spektrumları mevcuttur. Bu sebeple bitkiler güneş ışığına ihtiyaç duyarlar. Ancak günümüzde güneş ışığının sahip olduğu farklı dalga boylarındaki, farklı sıcaklıkta ve spektrumdaki ışıkları lambalar aracılığı ile üretmek mümkündür. Hal böyleyken lambalar ile bitki yetiştirmek mümkün hale geliyor.

Bitkiler hangi evrede hangi spektrumda ve hangi Kelvin değerlerinde ışığa ihtiyaç duyar?

Gelişim Evresinde: Bitkiler gelişim döneminde (tohumdan, tomurcuklanma/çiçeklenme dönemi arasındaki evrede) Görülebilir spektrumda yer alan yüksek mavi ve  maviye oranla nispeten daha az kırmızı spektrumda ışığa ihtiyaç duyarlar. Bu ışığı hangi tür lambaların sağladığını yazının devamında belirteceğiz.

Kelvin Değeri Önemli

Hangi spektrum (renk) ‘e ihtiyaç duyacağı kadar Kelvin değeri de önem taşır (Kelvin: Işık sıcaklığı) . Gelişim döneminde bitkiler minimum 6000 Kelvin renk sıcaklığına ihtiyaç duyar. En ideali ise 6500K-8000K arası renk sıcaklığını elde etmektir. Aşağıdaki tabloya baktığınızda 6000-8000K değerinin gün ışığını verdiğini görebilirsiniz. Bu kelvin aralığında Mavi Spektrum hakimdir. Ancak yukarıda da ifade ettiğimiz gibi bitkinin kırmızı spektrum’a da ihtiyacı vardır. Dolayısıyla yapacağımız lamba seçiminde Yüksek Mavi spektrum elde ederken, elde ettiğimiz Mavi spektrumun en azından yarısı kadar da Kırmızı spektrum elde etmeliyiz.

Mavi Spektrum Işık, Bitkinin Gelişimini Doğrudan Etkiler

Yeterli Mavi spektrum ışık almayan bitki, gelişim döneminde köklerini geliştiremez ve haliyle arzu edildiği kadar uzayıp, dallanamaz, yaprakları gelişemez. Mavi spektrum gelişen bir bitki için hava ve su kadar önemlidir. Ancak tamamen mavi spektrum kullanılması da bitkinin ileri ki evrelerinde sorunlar çıkaracaktır.

Kırmızı Spektrum Işık, Bitkinin Gelişimini Destekler

Kırmızı ışıktan yoksun bir bitki, sonraki çiçeklenme evresine hazırlanamaz. Kırmızı Spektrum ışık, bitkinin fotosentezini ve fotoperiyodunu destekler haliyle Mavi Spektrum ışık kadar önemlidir. Ancak gelişim evresinde Mavi Spektrum’dan sonra gelir. Birazdan bahsini edeceğimiz çiçeklenme ve hasat arasındaki evrede ise tam tersi olacaktır. Bu dönemde de Kırmızı Spektrum, Mavi Spektrum Işıktan daha önemli hale gelecektir.

Mavi ve Kırmızı Arasında yer alan Ara Spektrumlar

Işık Spektrumu yukarıdaki görselde de gördüğünüz gibi geniş bir skalaya sahiptir. Kırmızı ile Mavi arasında binlerce ton var.  Haliyle gün içerisinde günün doğumundan, batımına kadar güneşin farklı açılarda bitkilere farklı renkler sunmasından,  bu zengin skalanın her bir spektrumunun bitkiler tarafından kullanıldığını anlayabilirsiniz. Diğer gözle görülebilri ara spektrumların ve gözle görülmeyen ultraviyole ışınların ne işe yaradığına göz atalım.

380 nm – 390 nm aralığına denk gelen ultraviyole ışıklar, bitkilerin çiçeklenmesine rehberlik eder.

400 nm – 410 nm aralığına denk gelen viyole mavi renkli ışıklar, bitkinin yeşil yaprak gelişimini destekler.

440 nm – 460 nm aralığına denk gelen mavi ışık, kök büyümesini ve yeşil yaprak büyümesini destekler.

585 nm – 595 nm aralığına denk gelen sarı ışık, besin içeriğini ve eser elementleri arttırarak tadı iyileştirir.

600 nm – 610 nm aralığına denk gelen turuncu ışık, kök ve yaprak kalitesini arttırır, meyvenin tadını iyileştirir.

660 nm – 670 nm aralığına denk gelen kırmızı ışık, bitkinin fotosentezini ve fotoperiyodunu destekler.

730 nm – 840 nm aralığına denk gelen koyu kırmızı ışık ise, bitkinin büyüme ve çiçeklenme performansını dolayısıyla verimi arttırır.

Işık Spektrumlarını ve Işık Sıcaklığı (Kelvin) konusunu anladığımıza göre konuya lambalar ile devam edelim.

Temel olarak Güneş ışığı ile güneş ışınlarının barındırdığı spektrumları verebilen bir lamba arasında bitkiler açısından neredeyse hiçbir fark yoktur. Bitkiler için, kaynağına bakmaksızın ışık, bir enerjidir. Bitkinin ihtiyaçlarını ister güneş ile sağlayın isterseniz lambalar ile sağlayın. Arada hiçbir fark yoktur. Benim gibi zifiri karanlık bir odada bitki yetiştirdiğinizde hiç güneş ışığı almadan bitki yetiştirilebildiğini siz de göreceksiniz.

BİTKİ YETİŞTİRME LAMBA TÜRLERİ

Bitki yetiştirmek için çok farklı lamba seçenekleri var bunları en ekonomik olanlarından en maliyetli olanlarına göre sıralayacağız. En ekonomik olanı ile başlıyoruz.

CFL lamba ile bitki yetiştirme (Floresan Ampüller)

CFL lamba ile bitki yetiştirme

CFL Lambaları bitkinin gelişme (filizlenme) döneminde kullanmak mümkün. Ancak çiçeklenme döneminde yoğun kırmızı Spektrum’da ışık sağlayamadığı için verimsizdir. Çiçeklenme döneminde tercih edilmemelidir. CFL Lamba ile bitki yetiştirme genelde hobiye yeni başlayan yetiştiricilerin başladığı lamba türüdür. Ancak ekonomik sebeplerle profesyonel olarak da bahsini ettiğimiz gelişim evresinde kullanılmaktadır. Filizlenme dönemi için, maliyeti düşük olması sebebiyle eğer maddi olarak gücünüz LED Lambalara yeterli gelmiyorsa şayet, CFL lambalar kullanmanızı şiddetle tavsiye ediyorum. Birden fazla lamba kullanılması gerekiyorsa Duy çoğaltıcı kullanarak tek duy girişine birden fazla lamba ekleyerek çiçeklerinizi besleyebilirsiniz. Çiçeklenme evresi için de CFL lambaları mevcut ancak çok pahalı olmaları sebebiyle önermiyorum. Kırmızı spektrum içeren CFL lambalara verilecek paranın geniş spektrumda ışık sağlayan LED Lambalara verilmesi kesinlikle daha mantıklı ve ekonomik bir çözüm olacaktır. Tavsiye ettiğimiz LED Armatür setini buraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.

Led Lamba ile Bitki Yetiştirme

Led lamba ile bitki yetiştirme

Geniş Spektrum aralığında ışık sunan Led lambalar ile bitkinin tüm evrelerinde bitki yetiştirebilmek mümkündür. LED lamba ile bitki yetiştirme diğer lamba türleri ile bitki yetiştirmekten daha az maliyetli olduğu için sıklıkla tercih edilir. Ancak Led Lamba ile bitki yetiştirme hususunda önemli bazı teknik detaylar yer alır. Bunlara dikkat edilmelidir. Örneğin; bitkinin gelişim döneminde (Gelişim dönemi: Tohum ile yeşillenme/dallanma dönemi olarak tanımlayabiliriz) , eğer tercih edeceğiniz lamba yüksek mavi spektrum içermiyorsa, led lambaları kısıtlı olarak tercih edebilirsiniz. Örneğin, 3 lambanızdan birini full spektrum (tüm renkleri içeren) led lamba yapabilir diğer ikisini yüksek Mavi Spektrum içeren CFL lamba olacak şekilde tercih edebilirsiniz. Duy coğaltıcıları CFL lambalarda olduğu gibi eğer lambanın çap ölçüsü müsaade ediyorsa LED lambalarda da kullanmanız mümkün. İnce uzun tip led lambaları genel olarak duy coğaltıcılarda kullanmak mümkündür. Daire biçiminde olan led lambalar ise bizzat denediğim için söylüyorum, çoğu duy çoğaltıcıya ne yazık ki sığamıyor.

Led Lamba Tipleri

Askılı Armatür tip, Yuvarlak Tip ve Mısır Tipi (İnce uzun) led lambalar mevcuttur. Işığı en verimli şekilde bitkiye veren lambalar Armatür ve Yuvarlak tip led lambalardır. İnce uzun (Mısır Tipi) led lambalar eğer yansıtıcı paneller veya bir armatür içerisinde kullanılmıyorsa 360 derece ışığı her yöne dağıtacağı için verimliliği düşük olacaktır.

Lambalarda Isı sorunu yaşamamak için Aşağıda örneğini verdiğimiz LED Yetiştirme Lambasında olduğu gibi, test edilmiş, başarılı bir Armatür tercih edin

Led lambalar ile bitki yetiştirmek söz konusu olduğunda Tıpkı HPS ve Metal Halide lambalarda olduğu gibi iyi dizayn edilmiş bir Armatüre ihtiyaç duyulur. Armatür, oluşan ısıyı sönümlemede ne kadar başarılı ise lambalarınızı  bitkilerinize bir o kadar daha yakın konumlandırabilirsiniz. Bitki yetiştirmede “lambaların konumu” (bitkilere olan yakınlığı/uzaklığı) ışık kuvvetine doğrudan etki eden bir faktör olmasından dolayı, tercih edeceğiniz Lamba setleri iyi bir armatüre sahip olmak zorundadır. Aşağıda iyi dizayn edilmiş bir Led Armatür çözümü sunuyoruz. Ürünün teknik ayrıntılarını inceleyebilir, satın alabilirsiniz.

150W/300W LED LAMBA

TEKNİK AYRINTILAR İÇİN TIKLAYIN

 

Metal Halide Lambalar ile Bitki Yetiştirme (MH Lambalar)

Metal Halide (MH) Lamba

Metal Halide lambalar yetişme evresinde kullanılır. CFL ve Led lambalardan farklı olarak yüksek ısıda çalışırlar. Bitkilere 40cm ‘den daha fazla yaklaştırmak bitkileri yakabilir. Yeterli ışık kuvvetinin elde edilebilmesi için genelde daha yüksek Watt kullanımı gerektirir. Yüksek ısılarda çalıştığı için, patlalaması için su ve su buharından korunmaları gerekir. Yangın çıkarma riski vardır. Kendisine özel reflektörlü kabinler içinde kullanılması gereğini beraberinde getirir. Maliyetlidir. Yansıtıcılı bir armatür kullanılmasını zorunlu kılar. Bu sebeplerle Metal Halide (MH) lamba kullanmanızı önermiyoruz.

Sodyum Lambalar ile Bitki Yetiştirme (HPS Lambalar)

Sodyum Lamba (HPS)

HPS (Sodyum) lambalar da tıpkı MH lambalar gibi yüksek ısılarda çalışırlar. Bitkinin çiçeklenme ve hasat arasındaki evrede kullanılır. MH lambalarda olduğu gibi bitkilere yaklaştırmak bitkilere yayacağı ısıdan ötürü zarar verebilir. Ancak çiçeklenme dönemi için en verimli lamba türüdür. Çiçeklenme dönemi için HPS lambalar alternatif olarak en yakın seçenek Koyu kırmızı ve Sarı spektrum aralığında LED Lambalar olacaktır. Gerekli alt yapınız ve imkanınız varsa bu dönemde HPS Lambaları, yoksa şayet LED lamba kullanmanızı öneriyoruz. Yansıtıcılı bir armatür ile kullanımı zorunludur.

YETİŞTİRME LAMBALARINDA WATT DEĞERİ ÖNEMLİ Mİ? 

Lambaların Watt değerleri , lambanın ışık gücünü belirleyeceğinden ötürü son derece önemlidir. Şöyle düşünün yukarıdaki  başlıklarda anlattığımız lambalardan birini seçtiniz diyelim. Bu lambanın sağlayacağı ışık yetiştireceğiniz bitkilere yeterli olacak mı? İster istemez bu soruyu soracaksınız. Her bir watt değerinin üreteceği bir ışık kuvveti (lümen) vardır. Dolayısıyla lambanızın  watt değeri bitkinizin ne kadar beslenebileceği ile doğrudan ilişkilidir.

WATT DEĞERİ NASIL TESPİT EDİLMELİ?

Her bir 0,5 m2 (yarım metrekare) alan için minimum 125-200 watt yani her bir metre kare alan için 250-400w ‘lık bir lamba cm2 ‘ye düşen ışık kuvveti için yeterli bir sonuç elde etmenize olanak tanır.

Şöyle örneklememiz gerekirse diyelim aynı bitkiden toplam 6 tane varsa 3 m2 alan için toplamda 750-1200 w’lık lambaya ihtiyaç duyacaksınız. 125w minimum gerekli miktar, 200 watt ise yüksek verim alabileceğiniz değerdir. Daha düşük watt tercih etmeniz durumunda bitki gelişimi sizi tatmin etmezken, belli bir watt değerinin çok üzerinde bir değerde ise fazladan enerji tüketmiş olacaksınız.

En ideal değer, m2 başına 250-400w arasında bir lamba kullanmanızdır.

Her bitkinin kendine has gereksinimi vardır. Örneğin, Domates gibi ışığı çok seven bir bitkide Yoğun Kırmızı Spektrumda, metre kareye 400w ‘lık bir HPS lamba ile yüksek verim alabilirsiniz. Lamba ile bitki yetiştirme konusundaki deneyimlerinizi yorum alanında paylaşabilirsiniz.

İçeriği sosyal hesaplarında paylaş

Çok bilmeye meraklı, az bilen insan. Kimliği belirsiz admin kişisi.

Yorum Yazın