İçeriği sosyal hesaplarında paylaş

Eğitim

REBA Metodu : Ergonomik Risk Analizi

REBA Metodu : Ergonomik Risk Analizi

REBA (Rapid Entire Body Assessment) metodu kullanılarak İş Ergonomisinde Risk Analizi nasıl yapılır bu yazımızda bunu ayrıntılı olarak ele alıyorum. Excel’de hazırladığım REBA uygulamasını da ayrıca sizlerle paylaşıyorum. Hazırladığım bu dosyanın farklı ağlarda dağıtımını yapacaksanız şayet lütfen yazarın adına (Ümit Ziya Dursoy) ve bu sayfanın adresine (https://www.cokbiliyosun.com/reba-metodu-ergonomik-risk-analizi/) atıfta bulunarak paylaşınız. Dosyanın indirme linkini yazının el altında bulabilirsiniz.

 

REBA METODU ‘NA GİRİŞ

Çalışma duruşlarının analizinde REBA, RULA, OWAS, NIOSH vb. yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin bir kısmı oldukça detaylı bir analiz imkanı sunmasına rağmen yalnızca bir veya birkaç iş kolu için uygundur. (Ör: NIOSH)

Diğer bir kısmı ise çok fazla sayıda iş koluna uygulanabilmesine rağmen detaylı bir analiz imkanı sunmaz. (Ör: OWAS)

Çalışma duruşlarının analizinde kullanılabilecek ve bu dezavantajların üstesinden gelebilecek yöntemlerden bir tanesi Hignett ve McAttamney (2000) tarafından geliştirilen REBA (Rapid Entire Body Assessment) yöntemidir.

REBA Metodu yöntemi, vücudun tüm kısımlarının analiz edilmesine olanak tanıyan pratik bir yöntemdir.

Analiz edilmek istenilen bir çalışma duruşu veya hareketin neden olduğu riski sayısal olarak ifade eder.

REBA Metodu yöntemi, bir çalışma duruşu esnasında gövdede, boyunda, bacaklarda, üst kollarda, alt kollarda ve bileklerde ortaya çıkan fleksiyon ve ekstansiyonlara ve bu duruşlar esnasında çalışanın maruz kaldığı yüklere bağlı olarak 1 ile 15 arasında değişen bir skor belirlemektedir.

Postürler (Vücut duruşları) video kaydı veya fotoğraf ile kayıt altına alınır yapılan iş öğelerine ayrılarak her öğe içerisinde vücudun aldığı pozisyonlar incelenerek ilgili tablolarında puanlanır.

 

BÖLÜM 1 – VÜCUT KISIMLARI

REBA yöntemine göre bir çalışma duruşunun REBA skoru belirlenirken öncelikle vücut kısımları, A ve B Grubu olmak üzere ikiye ayrılır.

TABLO A: Gövde, Boyun, Bacaklar

 

Gövde, Boyun ve Bacakların ayrı ayrı skorları belirlenerek, Tablo A yardımıyla bu skorların bir kombinasyonundan oluşan bir skor belirlenir.

Bu skora Yük/Kuvvet skoru eklenerek A Skoru elde edilir.

TABLO B: Üst kollar, Alt Kollar, Bilekler

Üst kol, Alt kol ve Bileklerin ayrı ayrı skorları belirlenerek, Tablo B yardımıyla bu skorların bir kombinasyonundan oluşan bir skor belirlenir.

Bu skora Kavrama skoru eklenerek B Skoru elde edilir.

TABLO C:  C Skoru Belirleme

Daha sonra Tablo C kullanılarak, A ve B skorlarının bir kombinasyonundan oluşan C Skoru elde edilir.  C Skoruna Aktivite skorunun ilave edilmesiyle REBA Skoru elde edilmiş olur.

 

 

 

 

BÖLÜM 2 – A GRUBU SKORLARININ BELİRLENMESİ

Her bir vücut bölümü için yapılan gözlemler sonucunda ayrı ayrı skorlar belirlenir.

GÖVDE POSTÜRÜ

 

Postürler; alınan video veya fotoğraf kayıtlarından incelenerek gövdenin aldığı pozisyonlar tespit edilerek yukarıdaki tabloya göre skorlandırılır.

1- Dik Duruş

Gövde postüründe vücudun dik duruşu 0° dir. Skor puanı 1.

2- 0° – 20° Fleksiyon veya 0° – 20° Ekstansiyon

Vücudun 0° ile 20° aralığında içe (fleksiyon) veya dışa (ekstansiyon) doğru eğimi

3- 20° – 60° Fleksiyon veya 20° den büyük Ekstansiyon

20 ile 60 derece arası içe büküm (fleksiyon) veya 20 dereceden daha fazla dışa büküm (ekstansiyon)

4- 60° den büyük Fleksiyon

60 dereceden büyük içe büküm (fleksiyon)

Skor Değişimi

Hareketlerde; hareketlerle beraber yana esneme veya dönme varsa +1 fazladan skorlanır.

BOYUN POSTÜRÜ

 

Postürler; alınan video veya fotoğraf kayıtlarından incelenerek boynun aldığı pozisyonlar tespit edilerek yukarıdaki tabloya göre skorlandırılır.

1- 0° – 20° Fleksiyon

0 ile 20 derece arası içe büküm (fleksiyon)

2- > 20° Fleksiyon veya Ekstansiyon

20 dereceden büyük fleksiyon veya ekstansiyon

Skor Değişimi

Postürlerde yana esneme veya dönme varsa +1 fazladan skorlanır.

 

BACAK POSTÜRÜ

Bacakların aldığı pozisyonlar tespit edilerek yukarıdaki tabloya göre skorlandırılır.

1- Bilateral Duruş

Yükün iki ayağın üzerinde taşındığı taşıma, çalışma veya yürüme pozisyonudur.

2- Unilateral Duruş

Yükün bir tek ayağın üzerinde taşındığı taşıma veya çalışma pozisyonudur. Unilateral duruşta ayaklar arasında değişim görülebilir. İki ayağın sürekli yere basmadığı sabit olmayan duruşlar için kullanılır.

Skor Değişimi

Postürlerde, dizler 30° ile 60° arasında (fleksiyon) içe bükülüyorsa +1 , Dizler 60° den daha fazla içe bükülüyor ise +2 fazladan skorlanır.

 

BÖLÜM 2 – B GRUBU SKORLARININ BELİRLENMESİ

ÜST KOLLARIN POSTÜRÜ

 

Üst kolların aldığı pozisyonlar tespit edilerek yukarıdaki tabloya göre skorlandırılır.

1- 20° Fleksiyon veya Ekstansiyon

2- 20° ile 45° arası Fleksiyon veya >20° Ekstansiyon

3- 45° ile 90° arası Fleksiyon

4- 90° den büyük Fleksiyon

Skor Değişimi

Kollarda vücuttan ileri doğru uzanma (Abdüksiyon) varsa +1 Çalışma esnasında omuzlar, omuz seviyesinden yukarıya çıkıyorsa +1 Kol, duruşunda yer çekiminden faydalanıyorsa -1 skorlanır.

 

ALT KOLLARIN POSTÜRÜ

 

Alt kolların aldığı pozisyonlar tespit edilerek yukarıdaki tabloya göre skorlandırılır.

1- 60° ile 100° arası Fleksiyon

2- 60° den küçük veya 100° den büyük Fleksiyon

 

BİLEKLERİN POSTÜRÜ

 

Alt kolların aldığı pozisyonlar tespit edilerek yukarıdaki tabloya göre skorlandırılır. 1- 0° ile 15° arası Fleksiyon veya Ekstansiyon 2- 15° Fleksiyon veya Ekstansiyon

Skor Değişimi

Bileklerde yana esneme veya dönme varsa +1 skorlanır.

 

BÖLÜM 3 –  YÜK, KAVRAMA VE AKTİVİTE

 

Her bir postürde kavrama skorlaması yukarıdaki tabloya göre yapılır.

Her bir postürde şayet ağırlıkla çalışılıyor ise ağırlık miktarına göre skorlanır.

Aktivite skoru eğer yukarıdaki durumlardan bir veya bir kaçı postür içerisinde yer alıyorsa belirtilerek buna göre skorlanır.

 

UYGULAMA SONUÇLARI

Bölüm 1, 2 ve 3 de belirtilen skorlamalar yapıldığında girilen skorlar “UYGULAMA SONUÇLARI” sayfasında belirir.

RİSK DERECELENDİRMESİ

Belirlenen Reba Skoru, “REBA Metodu Risk Derecelendirilmesi” tablosunda listelenir.

Risk seviyesi, derecesi, postür adetleri ve risk oranları tabloda otomatik olarak değerlendirilir.

NELERE DİKKAT ETMELİYİM?

Çalışanın yaptığı işi incelerken, her bir iş operasyonu için vücudun aldığı şekli (postürü) ayrı ayrı ele alıp skor belirlemelisiniz. Hem gözlem yapıp, aynı anda değerlendirme yapmak ve bunları not almak çok zor olduğundan ötürü, video kayıtları almanız Reba Analizlerinizi çok kolaylaştıracaktır. Ayrıca bu video kayıtları, operasyonlardaki postürlere ait daha sonradan şüphe ile yaklaştığınız skorları tekrar kontrol etmek için size yine avantaj sağlar. Böylelikle optimum skorlar belirleyerek daha isabetli risk analizleri yapmanız mümkün hale gelir.

Hazırlayan:  Ümit Ziya Dursoy (İş Etüdü Teknisyeni)

REBA METODU EXCEL DOSYASINI İNDİRİN

Rar Şifresi : www.cokbiliyosun.com

İçeriği sosyal hesaplarında paylaş

Çok bilmeye meraklı, az bilen insan. Kimliği belirsiz admin kişisi.

Bir Cevap Yazın