İçeriği sosyal hesaplarında paylaş

Afiş / Genel

Şempanze Savaşı 1974-1978 : Maymunlar Cehennemi Gerçek Oldu

Şempanze Savaşı 1974-1978 : Maymunlar Cehennemi Gerçek Oldu

Birazdan anlatmaya başlayacağımız, İnsanı hayrete düşüren Şempanze Savaşı 1974-78 yılları arasında gerçekleşen 4 yıl boyunca sürmüş tüyler ürpertici bir olay. Savaş kavramı her ne kadar insanlara atfediliyor olsa da, İnsan türünün yaşayan en yakın kuzeni olan bu şempanzelerin davranışlarını bilim insanları daha yakından takip ettikçe, savaş gibi, hiç ummadığımız kavramların onları tanımlamak için de kullanılabileceğini görüyoruz.

4 Yıl boyunca süren ve 4 Yıl Savaşları olarak da bilinen “Gombe Şempanze Savaşı”, Dünya tarihinde insanoğlunun şahit olduğu, bilinen ilk örneklerinden birisidir.

Gombe Şempanze Savaşı, 1974-1978 yılları arasında Tanzanya’daki Gombe Ulusal Parkı’ndaki iki şempanze grubu arasındaki vahşi çatışmalara verilen isim olarak kayıtlara geçmiştir. Savaşın tarafları ise Gombe Ulusal Park içerisinde Kasakela ve Kahama grubu yer almaktadır.

Kasakela grubu doğa parkının kuzeyini kendi kontrolünde tutarken, Kahama grubu ise parkın güney bölgesini yönetmektedir. Bu iki grup, aralarında yaşanan husumet henüz baş göstermezken, yıllar yıllar önce tek ve büyük bir grup olarak barış içinde yaşıyorlardı. Ancak, 1974 yılında ünlü primatolog Jane Goodall’ın doğa parkındaki bu şempanze gruplarını incelemeye başladığı sırada, şempanzeler arasındaki gruplaşmalar da giderek netleşmeye başlamıştı. Grupların arasında yaşanan bu sürtüşmeler, uzman primatoloğun dikkatini çekti ve sonraki yıllarda doğa parkında yapacağı gözlemlerle insanlığın hayvan davranışları alanındaki bilgi birikimine nefes kesen bir sayfa açacaktı. Adına da Gombe Şempanze Savaşı diyecekti.

Gruplar Arasındaki İlk Ayrışma

Jane Goodall, grup içi ayrışmayı ilk olarak 1974 yılında tespit etmiş olsa da daha sonraları Jane Goodall’ın arazi notları üzerinde yapılan bilgisayar-destekli modellemeler ve analizler, ilk çatışma tarihinin 1971’e kadar gittiğini ortaya koydu. Notlardan anlaşıldığı üzere, Kahama grubu içerisinde yer alan 6 yetişkin erkek bulunmaktaydı (bu şempanzeler arasında doğa parkında meşhur ve iyi bilinen “Hugh”, “Charlie” ve “Goliath” vardı). Bunların dışında 3 dişi şempanze ve onların yavruları ile “Sniff” isimli 1 tane de ergen şempanze ile birlikte Kahama grubunu oluşturmaktaydı.

Öteki grup olan Kasakela ise daha büyüktü: 12 dişi şempanze ve yavruları ile birlikte 8 yetişkin erkek şempanzeye sahipti…

Savaşın fiilen ilk başlangıcı

7 Ocak 1974 tarihinde yaşanan bir olay ile patlak verdi. Bu tarihte Kasakela grubundan 6 yetişkin erkek, Kahama erkekleri arasında bulunan “Godi” isimli şempanzeyi vahşice öldürdüler. Ve bu olayın sonrasında savaşın ilk saldırısını gerçekleştirdiler. Saldırı sırasında, saldırının geleceğinden habersiz, bir ağacın tepesinde yemeğini yiyen Godi, olay yerinde oracıkta can vermiştir. Doğa Parkının Resmi kayıtlarında ve  Jane Goodall’ın bilimsel kayıtları içerisinde bu olay, bir şempanze grubunun kendi türlerinden olan bir diğer şempanzeyi kasten ilk öldürüşüdür.

Sonraki 4 sene boyunca bu iki grup arasında kan davasına dönen bu hadise sonucunda, Gombe Ulusal Parkında yaşayan şempanzeler barış yüzü görememiştir. 4 yıllık savaş sırasında Kahama grubunun 6 erkek şempanzesi de Kasakela savaşçıları tarafından katledilmiştir. Kahama dişilerinden ise 1 tanesi öldürülmüş, 2 tanesi kaybolmuş, 3 tanesi ise Kasakela erkekleri tarafından dövülmüş ve kaçırılmıştır.

 

Bu süreçte yaşananlar, kan dondurucudur ve Jane Goodall’ın yazdığı kitaplarından bu yaşanan savaşın vahimiyeti açıkça okunabilir:

“Gombe Şempanze Savaşı boyunca gördüklerimi hazmedebilmek için yıllarca çaba sarf etmem gerekti. Birçok gece uykumda korkuyla uyandım ve savaşın korkunç görüntülerini aklımdan çıkarmaya çabalamak zorunda kaldım. Şempanzelerden biri olan Satan’ın, Sniff’in yüzüne aldığı derin yaradan çenesinden akan kanları içmek amacıyla ellerini bir bardak gibi kullanması… Normalde son derece zararsız olan yaşlı Rodolf’un 2 kiloluk bir taşı Godi’nin yere yığılmış vücuduna vuruşu… Jomeo’nun Dé’nin baldırından bir deri parçasını koparıp atışı… Figan’ın durmaksızın, tekrar tekrar, acımasızca Goliath’ın titreyen bedenini yumruklaması… Ki Goliath, Figan’ın küçüklüğündeki kahramanlarından birisiydi!”

Bu başarılı saldırılar sonrasında Kasakela grubu, Kahama grubunun elindeki tüm alanı yavaş yavaş ele geçirmeyi ve kendi topraklarına katmayı başarmıştır. Ne var ki Kasakela’nın bu zaferi kalıcı olmamıştır. Kahama grubunun ortadan kalkışı, Gombe Ulusal Parkı’ndaki güç dengelerini bozmuştur. Kasakela, yeni edindiği topraklar sayesinde bir anda Kalande isimli bir diğer şempanze komünitesi ile komşu haline gelmiştir. Kasakela’nın bu hızlı ve güçlü ilerleyişi, Kalande grubundaki şempanzelerin korumacı bir strateji izlemesine neden olmuştur.

Geri Çekilmek Zorunda Kaldılar

Kalande şempanzeleri hem fiziksel güç bakımından, hem de sayısal olarak Kasakela şempanzelerinden üstündü. Kasakela’nın ilerleyişini durdurmak ve Kasakela’nın toprak kazanmak konusunda ne kadar istekli olduğunu tespit etmek için. Kalande şempanzeleri birkaç defa Kasakela’nın yeni topraklarına saldırı düzenledi. Kasakela, bu güçlü saldırılar sonucunda kısa sürede Kalande’ye boyun eğdi ve kazandığı toprakların büyük bir kısmından çekilmek zorunda kaldı.

Her ne kadar bu anlatımlar bazı bilim insanları tarafından “aşırı insanlaştırılmış bir dil kullanmak” ile suçlanmışsa da, sonradan yapılan analizlerin hepsi, Gombe’de yaşananları doğrulamakla kalmadı, Goodall’ın müdahalelerinin hiçbirinin şempanze komüniteleri arasındaki savaşa etki etmediğini, tarafların tamamen doğal nedenlerle bu savaşı başlattığını ortaya koydu. Böylece Gombe Şempanze Savaşı, insanlığın resmi olarak tanıklık ettiği ilk şempanze savaşı olarak bilim tarihindeki yerini aldı.

 

İçeriği sosyal hesaplarında paylaş

Çok bilmeye meraklı, az bilen insan. Kimliği belirsiz admin kişisi.

Bir Cevap Yazın